Na targu staroci czuję się swobodnie. Wiem, ile chcę dać, potrafię odejść i zwykle wracam po godzinie do tego samego stolika po niższej cenie. Aukcja staroci działa zupełnie inaczej i tego nie doceniłem, wchodząc na salę z jednym wypatrzonym przedmiotem i bez zapisanej kwoty.
Lampa, po którą przyszedłem
Oględziny i limit przed aukcją
W katalogu widniała jako lampa naftowa mosiężna z drugiej połowy dziewiętnastego wieku, z ceną wywoławczą czterystu złotych. Obejrzałem ją dzień wcześniej, na wystawie przedaukcyjnej, i to był najlepszy element całej tej historii. Klosz miał drobne wyszczerbienie u dołu, korpus ślady po polerowaniu, palnik wymieniony na nowszy. Ustaliłem w głowie, że sześćset złotych to moja granica.
Licytacja ponad ustalony limit
Granica w głowie ma tę właściwość, że przesuwa się razem z licytacją. Kiedy na sali podniosły się trzy ręce, sześćset przestało być granicą, a stało się punktem wyjścia. Wyszedłem z lampą za dziewięćset dwadzieścia i z bardzo konkretną lekcją.
Jak liczy się cena, którą naprawdę płacisz
| Składnik | W moim przypadku | Uwaga |
|---|---|---|
| Cena młotkowa | 800 zł | to, co pada na sali |
| Opłata organizacyjna | 15% | u części domów aukcyjnych do 20% |
| Razem do zapłaty | 920 zł | o połowę więcej niż mój plan |
| Transport | 60 zł | przy większych przedmiotach bywa pozycją decydującą |
Opłata organizacyjna była w regulaminie i nie miałem prawa się dziwić. Licząc limit, trzeba go liczyć od kwoty końcowej wstecz, a nie od młotka w przód. Przy piętnastu procentach limit sześciuset złotych oznacza, że wolno mi podnieść rękę do pięciuset dwudziestu i ani złotówki więcej. Samą kwotę końcową warto oprzeć na wycenie staroci, a nie na sympatii do przedmiotu, pamiętając, że cena sklepowa, giełdowa i ze skupu to trzy różne liczby.
Postąpienia, czyli dlaczego licytacja idzie szybciej niż myślisz
Prowadzący podnosi cenę o ustalone kroki, zwykle dziesięć procent aktualnej kwoty, i robi to w tempie kilku sekund na krok. Przy czterystu złotych postąpienie wynosi czterdzieści, przy ośmiuset już osiemdziesiąt. Trzy machnięcia ręką i jesteś dwa kroki wyżej, niż zdążyłeś przemyśleć. Na sali nikt nie czeka, aż policzysz.
Co zrobiłbym inaczej
- Zapisałbym limit na kartce i trzymałbym ją w dłoni. Kwota napisana wygląda inaczej niż kwota pomyślana.
- Policzyłbym limit z opłatą, nie bez niej.
- Wybrałbym dwa przedmioty, nie jeden. Przy jednym nie ma alternatywy i licytuje się z rozpaczy.
- Poszedłbym na wystawę przedaukcyjną z latarką i lupą, i sfotografowałbym uszkodzenia. To zostało zrobione dobrze i uratowało mnie przed gorszą pomyłką.
- Zostałbym do końca, żeby zobaczyć ceny podobnych przedmiotów w dalszej części katalogu. Trzy pozycje później podobna lampa poszła za pięćset sześćdziesiąt.
Czy żałuję
Lampa stoi u mnie w pracowni i palę w niej naftę raz na kilka tygodni. Jest ładna, ma historię i zapłaciłem za nią o trzysta złotych za dużo, co przy pierwszej aukcji uważam za rozsądne czesne. Na kolejnej licytacji miałem kartkę i wyszedłem bez niczego, bo wszystko przekroczyło limit w pierwszej minucie. To też jest wynik, tylko trudniej się nim chwalić.
Tomasz Lis
Kolekcjoner z kilkunastoletnim stażem na targach staroci i giełdach płyt. Ceny zna lepiej niż niejeden sprzedawca, a po okazje wstaje o świcie, żeby zdążyć przed tłumem. Zbiera stare narzędzia, mosiężne lampy i winyle, głównie polski jazz z lat siedemdziesiątych. Twierdzi, że najlepsze znaleziska trafiają się nie na targach, a przy okazji sprzątania cudzych strychów.


